Kennismiddag Relationeel contracteren 

Relationeel contracteren is essentieel in complexe samenwerkingen met een gezamenlijk (maatschappelijk) doel, zoals regionale projecten of ketensamenwerkingen. Het biedt een alternatief voor traditionele transactionele contracten door de relatie, samenwerking en gedeelde waarden centraal te stellen. Zo ontstaat ruimte voor vertrouwen en flexibiliteit in het realiseren van gezamenlijke opgaven 

Traditionele contracten zijn gericht op het vastleggen van afspraken en het vooraf verdelen en beheersen van risico’s. Het gaat om het realiseren van de transactie. Maar in een complex en onvoorspelbaar maatschappelijk klimaat waarin projecten dynamisch en flexibel zijn en meerdere belangen zijn verweven, is dat vaak niet helpend en passend om een gezamenlijk doel te realiseren. Daarom legt relationeel contracteren de nadruk op partnerschap, vertrouwen en gedeelde waarden én het vastleggen van juridische afspraken. Een relationeel contract brengt de leefwereld en de systeemwereld samen om gezamenlijke doelrealisatie te ondersteunen.  

• Waarom relationeel contracteren een antwoord biedt op de beperkingen van transactionele contracten. 

• Hoe het verbinden van leefwereld en systeemwereld leidt tot betere samenwerking. 

• Wat dit betekent voor uw rol als inkoper, beleidsadviseur of bestuurder. 

Opzet kennismiddag 

Jorrit Steenbeek neemt u mee in praktijkvoorbeelden, leidende principes en concrete handvatten om deze aanpak toe te passen. Het doel? Samen ontdekken hoe we van contract naar samenwerking komen en van samenwerking naar gezamenlijke waardecreatie. Kortom een middag vol scherpte en inspiratie, waar wetenschap en praktijk elkaar raken. 

• Traditionele contracten: Gericht op voorspelbaarheid, risicoverdeling, naleving en juridische functies. Vertrouwen is niet nodig, want alles staat op papier. 

• Relationele contracten: Leggen nadruk op samenwerking, gedeelde waarden en flexibiliteit. Ze koppelen de leefwereld (praktijk) en systeemwereld (regels) en maken sociale normen expliciet. 

• Leidende principes: Wederkerigheid, autonomie, proportionaliteit, consistentie, loyaliteit en eerlijkheid. 

• Cultuurverandering: Van risicomijdend en hiërarchisch naar innovatief en samenwerkend. Dat vraagt nieuwe manier van denken, doen & skills van het samenwerkingsverband. 

• Proces: Dialoogsessies, gezamenlijke visie, prestatiemeting op relatie én systeem, en een leerprogramma voor 600 mensen. 

• Impact: Niet alleen GasUnie, maar ook partners en zelfs spin-offs in de markt 

Achtergrond Relationeel contracteren 

Het concept is sterk beïnvloed door ideeën uit de inkoop- en contractmanagementwereld, met wortels in de Verenigde Staten. Het is daar bekend geworden via modellen zoals Best Value Procurement (BVP) en Relational Contracting. In Nederland is het opgepakt door organisaties in de bouw, infrastructuur en energie (zoals GasUnie, Rijkswaterstaat, Vitens), vaak als reactie op de beperkingen van puur transactionele contracten. 

 Wat levert het op 

Relationeel contracteren levert organisaties veel meer op dan alleen een “zachter” contract. Het gaat om strategische voordelen die direct bijdragen aan betere samenwerking en resultaten. Hier zijn de belangrijkste opbrengsten: 

• Sterkere samenwerking en vertrouwen: Door expliciete afspraken over sociale waarden (zoals wederkerigheid, loyaliteit en eerlijkheid) ontstaat een basis van vertrouwen. Dit vermindert conflicten en vergroot de bereidheid om samen oplossingen te zoeken. 

• Flexibiliteit in complexe en onvoorspelbare contexten: In plaats van alles vooraf dicht te timmeren, biedt het ruimte om samen te anticiperen op veranderingen. Dit is cruciaal bij innovatie, grote projecten en langdurige samenwerkingen. 

• Lagere transactiekosten en minder juridische escalaties Minder nadruk op boetes en sancties, meer op dialoog en gezamenlijke probleemoplossing. Dit bespaart tijd, geld en energie. 

Er is ruimte voor 20 deelnemers.